توانمندی های استان كردستان در زمینه های میراث فرهنگی و گردشگری

وضعیت جغرافیایی و تاریخی استان كردستان

استان كردستان با مساحتی حدود 28203 كیلومتر مربع در غرب ایران قرار دارد و از شمال به استان های آذربایجان غربی و بخشی از زنجان ، از مشرق به استان همدان و بخش دیگری از زنجان ، از جنوب به استان كرمانشاه و از مغرب به كشور عراق (استان كردنشین سلیمانیه) محدود می گردد .
استان كردستان بر اساس آخرین تقسیمات كشوری در سال 1390 دارای 10 شهرستان ، 25 شهر ، 27 بخش ، 74 دهستان و 1732 آبادی می باشد .
شهرستان های استان عبارتند از :
بانه ، بیجار ، دیواندره ، سروآباد ، سقز ، سنندج ، قروه ، مریوان ، كامیاران و دهگلان.

از لحاظ اقلیمی و طبیعی استان كردستان منطقه ای كوهستانی می باشد كه دشت های مرتفع و دره های پهن نیز در پهنه منطقه گسترده شده اند . اختلاف ارتفاع بین بلندترین و پست ترین نقاط استان به حدود 2400 متر می رسد . كوه شاهو با ارتفاع 3300 متر بلندترین و منطقه آلوت در بانه با ارتفاع حدود 900 متر كم ارتفاع ترین نقطه استان می باشد . كه این اختلاف ارتفاع خود باعث به وجود آمدن اقلیم های متفاوت می گردد و این موضوع از لحاظ ارتباط با بحث توریسم بسیار حائز اهمت است . بیشترین میزان بارندگی مربوط به شهرهای مریوان و بانه حدود 800 میلی متر در سال و كم ترین میزان بارندگی در ناحیه شرق حدود 400 میلی متر و در قسمت مركزی استان یعنی سنندج نزدیك به 500 میلی متر در سال است .
از انجا كه تنوع اقلیمی و وجود عوارض طبیعی و توپوگرافی در مقایسه با یكنواختی ، پتانسیل مهم توریستی به شمار می رود از این لحاظ استان كردستان دارای جاذبه های متنوع و ارزشمندی است . بر اساس استانداردهای جهانی دمای مطلوب و مناسب برای جهانگردان در سطح جهانی بین 20 تا 25 درجه سانتی گراد می باشد . با توجه به میانگین دمای روزانه استان ، از اواسط اردیبهشت تا اواسط مهر ماه بهترین ایام برای جذب جهانگردان تفریحی تابستانه می باشد و مانگین دمای ماه های این دوره از 22 تا 28 درجه سانتی گراد متغیر است . همچنین دو ماهه اول سال نیز یعنی فروردین و اردیبهشت به علت بارندگی های زیاد و در نتیجه سرسبزی منطقه بهترین زمان برای برگزاری تورهای طبیعی و دیدار مسافران از طبیعت كردستان است . در فصل زمستان با توجه به سردی هوا و طول دوره یخبندان و با در نظر گرفتن شرایط خاص جغرافیایی و ارتفاع زیاد شهر های استان و وجود اتفاعات بلند ، بارش های جوی زمستانه اغلب به صورت برف است كه در این رابطه تعداد روزهای یخبندان در این ناحیه حائز اهمیت می باشد و بر اساس بررسی های انجام شده تعداد روزهای یخبندان در بیجار 160 روز در سال در منطقه سنندج و كامیاران 110 روز در سال ، در منطقه سقز و دیواندره 113 روز در سال و در منطقه مریوان و بانه به 85 وز در سال می رسد و از این حیث زمینه های بسیار مناسبی را برای ورزش های زمستانه به ویژه ورزش نشاط بخش و هیجان انگیز اسكی روی برف به وجود می آورد .
استان كردستان به علت دارا بودن شرایط مساعد اقلیمی و زیست محیطی ، از دوران پیش از تاریخ ، به عنوان یكی از استقرارگاه های بشری مورد توجه بوده و نتایج حاصل از كاوش های علمی باستان شناسی در مكان های باستانی حاكی از این مطلب است . در كدستان حدود یك هزار و دویست و سی و چهار اثر باستان شناسایی شده كه شامل تپه ، خانه ، مسجد ، مجموعه ، پل و حمام می باشد و حدود پانصد اثر از آنها در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است .

بالا

ویژگی های فرهنگی

یكی از مهمترین جاذبه های كردستان ویژگی های فهنگی آن است . این ویژگی ها عبارتند از : زبان ، لباس ، موسیقی ، رقص ، جشن ها و مراسم خاص و صنایع دستی .
زبان مردم استان كردستان كردی است . زبان كردی همانند بان فارسی یكی از زبان های گروه هند و اروپایی است كه دارای قوانین خاص زبان از لحاظ دستوری و نوشتاری است . به علت وسعت زیاد مناطق كردنشین این زبان دارای لهجه های اصلی و زیر لهجه هائی می باشد كه این تنوع لهجه از لحاظ حجم كلمات این زبان را غنی و وزن و لفظ آهنگین كلمات عرصه شعر و ادبیات و موسیقی كردی را متاثر و ثروتمند ساخته است .

بالا
لباس كردی

لباس كردی یكی از زیباترین و متنوع ترین و پوشیده ترین پوشش هایی است كه به نوشته سیاحان در سفرنامه هایشان در سطح فرهنگ مردم دنیا كم نظیر است . به طوری كه این لباس در چندین جشنواره مختلف بین المللی مقام اول را از لحاظ پوشش و زیبائی و تنوع كسب نموده است . لباس كردی همانند زبان كردی دارای تنوع خاص در مناطق مختلف است .

      

بالا
موسیقی

استان كردستان یكی از غنی ترین استان های كشور از لحاظ موسیقی است . گروه های مختلف موسیقی در استان ، وجود اساتید موسیقی كردی در تهران و شهرهای بزرگ كشور و همچنین ساخت سازهای موسیقی در این استان ، كردستان را به مهد موسیقی كشور تبدیل نموده است . كه به جرات می توان در صورت برنامه ریزی صحیح در زمینه احداث مجتمع های فرهنگی ، سالن های اجرای موسیقی در آینده ندیك شاهد ورود گردشگران علاقه مند به موسیقی و برپائی كنسرت های موسیقی ملل مختلف در كردستان باشیم .

بالا
رقص كردی

رقص كردی با زیبایی خاص آئینه ای تمام نما از زندگی گذشته این مردم است كه به صورت زنده در زمان حال در وجود آنان در حركت و جریان است . اگر به ریشه یابی و علل به وجود آمدن این هنر توجه نماییم باید اذعان نمود كه این هنر ریشه در زندگی و كار روزانه مانند كشاورزی ، اعتقادات دینی ، مراسم و جشن های بزرگ ، بازی های محلی ، جنگ و دفاع و حالات روحی و درونی افراد دارد كه به صورت امروزی در آمده است . رقص كردی در تمام نقاط كردستان به خصوص در سنندج و مریوان از غنای زیادی برخوردار است و با وجود سازهای الكترونیكی امروزی ، كم و بیش از سازهای سنتی نیز برای همراهی استفاده می گردد .

بالا
جشن ها و مراسم خاص

یكی از مهم ترین مراسم در میان مردم كردستان كه نمود عمومی و كلی دارد جشن نوروز و بزگداشت آیین آغاز سال است كه به صورت خود جوش در اقصی نقاط استان همراه با مراسم رقص و برپائی آتش برگزار می گردد . عید فطر و عید قربان نیز به عنوان اعیاد مذهبی دارای اهمیتی خاص هستند . از دیگر مراسم مهم می توان به مراسم آئینی و باستانی پیرشالیار در روستای اورامان تخت اشاره نمود كه در دو نوبت در چهل و پنجمین روز بهار و چهل و پنجمین روز زمستان طی مراسم با شكوه در این روستا برگزار می گردد .

بالا
صنایع دستی و سوغات

صنایع دستی استان بخشی از فرهنگ مردم استان كردستان است مه بر اساس نیاز و خلاقیت در طی زمان شكل گرفته است . مهمترین صنایع دستی استان عبارتند از : نازك كاری كه از محصولات عمده آن می توان به تخته نرد و شطرنج اشاره نمود كه شهرت جهانی دارند .
استان كردستان دارای انواع شیرینی های محلی می باشد كه مهمترین این شیرینی ها كنجد ، بادام سوخته ، نوعی باسلوق و نان برنجی است كه در این میان كنجد شیرینی محلی خاص شهر سنندج به همراه نان برنجی خریداران زیادی دارد .

بالا
قالی و گلیم

قالی و گلیم استان كردستان از لحاظ تنوع رنگ و گیاهی بودن ، اصالت طرح و كفیت آن شهرت جهانی دارد . شهرهای سنندج و بیجار مهمترین نوع قالی را دارا می باشند به طوری كه به علت شهرت جهانی فرش سنندج (سنه) در دائره المعارف بریتانیا معنی واژه سنه را نام نوعی قالی به نام سنه معنی نموده اند .

بالا
نساجی سنتی یا (جولائی)

تولید پارچه های لباس كردی مردانه و فرآورده هایی مانند رختخواب پیچ ، یا موج و جانماز كه به روش سنتی تهیه می شود ، حاصل كار جولاها است .

بالا
كلاش

در مناطق كردنشین یك نوع گیوه به نام كلاش تولید می شود . رویه این كفش از نخ پنبه ای بافته شده و زیره آن از پارچه فشرده شده ساخته می شود ، به همین دلیل كلاش كفشی است سبك ، نر م و قابل انعطاف و متناسب با محیط كوهستانی . تولید كلاش در اصل مختص منطقه اورامان بوده ولی اكنون در اكثر شهرهای استان تولید می شود .

بالا
آلات موسیقی

به علت وجود چوب درختان جنگلی مرغوب و به همراه استعداد فراوان در زمینه تعلیم و یادگیری موسیقی ، این صنعت رشد قابل ملاحظه ای نموده است و اكنون كارگاه های زیادی مشغول تولید انواع ساز هستند .

بالا

شهرستان سنندج

شهر سنندج مركز استان كردستان در فاصله 512 كیلومتری جنوب غرب تهران قرار گفته و ارتفاع آن از سطح دریا 1480 متر است . شهر سنندج در سال 1046 هجری قمری در زمان حكومت سلسله صفویه و در دوران شاه صفی و توسط سلمان خان اردلان ساخته شده است . نام سنندج معرب شده سنه دژ است ، كه هم اكنون نیز مردم شهرهای دیگر استان سنندج را همان سنه عنوان می نمایند . سنندج به علت مكزیت در گذشته دارای مساجد ، ابنیه و عمارات و بازار قدیمی می باشد كه هم اكنون بیشترین تعداد جاذبه های ان شهر را تشكیل می دهند .

بالا
مسجد جامع سنندج

این مسجد در ضلع شمالی خیابان امام خمینی قرار دارد . بر اساس مدارك موجود زمان احداث این مسجد مربوط به دوره قاجار بوده و به دستور امان الله خان والی كردستان در سال 1228 هجری قمری ساخته شده است . این مسجد دو ایوانی است با یك حیاط مركزی كه در پیرامون آن 12 حجره برای طالب علوم دینی ساخته شده است . مسجد دارای شبستانی بزرگ با 24 ستون است و اطراف شبستان و سر ستون ها با دو سوم كلام الله مجیدمزین شده است . برای تئین دیوارهای مسجد از كاشی های هفت رنگ استفاده شده و در ازاره های آن سنگ مرمر به كار رفته است .

بالا
مجموعه پارك تفریحی آبیدر

این مجموعه در غرب سنندج و در انتهای خیابان ابیدر بر دامنه كوه آبیدر قرار گرفته است . شهر سنندج از فراز این پارك چشم انداز بسیار زیبائی دارد . چندین باغ و چشمه طبیعی در این پارك وجود دارد . یكی از بزرگ ترین باغ های این مجموعه باغ امیریه می باشد كه بزرگ ترین سینمای رو باز (تابستانه) كشور در این باغ جای گرفته است . این مجموعه از قدیم الایام تفریحگاه مردم سنندج بوده و كوه آبیدر دارای محبوبیت خاصی میان مردم است .

بالا
بازار سنندج

این بازار در دو طرف خیابان انقلاب قرار گرفته و در سال 1046 ه. ق همزمان با مركزیت شهر سنندج به عنوان مركز حكومت اردلان ها ساخته شده است . پلان این بازار به صورت مستطیل بزرگی است كه در اثر خیابان كشی دوران حكومت پهلوی به دو بخش تقسیم شده و بخش شمالی آن بازار سنندجی است و بخش جنوبی آن بازار آصف نام گرفته است . با وجود مراكز خرید جدید این بازار همچنان موقعیت و ارزش خود را ا لحاظ تجاری حفظ نموده است .

بالا
خانه كرد (عمارت آصف)

خانه كرد موزه مردم شناسی مناطق كردنشین و بزرگترین موزه مردم شناسی مربوط به یك قوم در كشور ایران است . این موزه در خیابان امام خمینی (ره) شهر سنندج واقع شده است . این موزه در عمارت آصف دایر گردیده و این عمارت یكی از بزرگترین عمارت های اعیانی شهر سنندج است كه دارای ارزش های ویژه معماری از لحاظ آجر كاری و گچبری واروسی سازی است و حمام آن زیباترین حمام خصوصی در بین حمام های سنندج می باشد . بنای اولیه این عمارت در دوره صفویه بوده و در دوره های قاجار و پهلوی تكمیل شده است .

بالا
موزه سنندج

این موزه در خیابان امام كوچه حبیبی و در بخش برونی عمارت ملالطف اله شیخ الاسلام قرار دارد و در آن آثار و اشیاء تاریخی كشف شده از استان و سایر نقاط ایرا ن به نمایش گذاشته شده است . اروسی موزه سنندج یكی ا نمونه های بی نظیر هنر اروسی سازی و كار استادكاران سنندجی می باشد . عمارت ملالطف اله از بناهای باقی مانده دورة قاجار است .

بالا
عمارت خسرو آباد

این عمارت در بلوار خسرو آباد (شبلی) قرار دارد . این عمارت در نوع خود بی نظیر و مركز حكومت اردلان به ویژه خسروخان اردلان بوده است . مجموعه عمارت و باغ آن افزون بر دو بخش اصلی یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار در بخش غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش ها و ایوان ستون دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا دارای فضاهای دیگری چون حمام ، اتاق قاپچیان و خدمتكاران است . تزئینات معماری این بنا شامل گچبری ، آجركاری ، اروسی های زیبا و حوض چلیپا شكل داخل عمارت است .

بالا
عمارت وكیل

این مجموعه بزرگ در خیابان كشاورز واقع شده است و شامل سه حیاط با عمارت های مربوطه و یك حمام خصوصی در داخل مجموعه و یك حمام عمومی در خارج آن است . بخش اصلی عمارت وكیل در دوران زندیه ساخته شده و بخش های دیگر متعلق به دوره قاجار است . مجموعه دارای تزئیناتی چون آجركاری های زیبا و اروسی های پركار است و حیاط مركزی دارای سقف شیروانی با طرح كلاه فرنگی است .

بالا
عمات مشیر دیوان

این عمارت در خیابان شهدا قرار دارد و شامل هفت حیاط با فضاهای مرتبط است و یك حمام خصوصی در داخل مجموعه دارد . هر یك از حیاط ها نیز دارای آبنما می باشند . عمارت توسط میرزا یوسف مشیردیوان در دوره قاجار ساخته شده است و زیباترین ایوان با طرح كلاه فرنگ در سنندج متعلق به این بنا است . در این عمارت نیز اروسی های پركار ، تزئینات آجری ، كاربندی ها و گچبری جهت تزئین استفاده شده است .

بالا
حمام خان

این حمام در ضلع شمالی بازار قدیم سنندج در خیابان انقلاب واقع شده است . تزئینات داخل حمام و نقوش موجود بر روی دیوار آن در نوع خود بی نظیر و جالب می باشد . حمام در سال 1220 هجری قمری به دستور امان الله خان اردلان ساخته شده و در بین حمام های باقی مانده از گذشته بزرگ ترین و زیباترین حمام شهر است .

بالا
امام زاده هاجر خاتون

این امام زاده در خیابان صلاح الدین ایوبی در محله قدیمی سرتپوله سنندج واقع است . بر اساس روایات موجود این امام زاده شریفه ، خواهر امام رضا (ع) است كه در سفر آن بزرگوار به خراسان در كردستان رحلت نمود و در این مكان به خاك سپرده شده است . در مجاور این امام زاده مسجد و آرامگاه مشایخ و بزرگان سنندج نیز قرار دارد .

بالا
امام زاده پیر عمر

این امام زاده در ضلع جنوبی خیابان امام خمینی واقع شده و تاریخ ساخت آن سال 1046 ه.ق می باشد . امام زاده پیر عمر را پسر بلافصل حضرت علی (ع) می دانند . بنای آرامگاه شامل تزئینات آجری گچبری و اروسی های زیبا است . قسمت های عمده ای از بنا به علت فرسودگی در سال های 1372 تا 74 ه.ش بازسازی شده است .

بالا
امام زاده پیر محمد

این بقعه در میدان نبوت سنندج در بالای تپه ای كه قبرستان قدیمی شهر واقع شده است قرار دارد . این بنا محل دفن امام زاده محمد بن یحیی مشهور به پیر محمد است .

بالا
قرآن نگل

در 65 كیلومتری غرب سنندج در مسیر جاده سنندج – مریوان ، در داخل مسجد روستای نگل قرآنی خطی از دوران گذشته وجود دارد كه بنا بر اعتقادات مردم یكی از چهار قرآن خطی است كه در زمان خلفه سوم به رشته تحریر در امده و به چهار اقلیم دنیا فرستاده شده است . خط قرآن كوفی و دارای نقطه و اعراب و در قسمتی از شماره آیات طلاكاری شده و مزین به نقوش گیاهی می باشد . این قرآن در بین مردم جایگاه والایی دارد و همه روزه عده كثیری از نقاط دور دست برای زیارت قرآن به این روستا می آیند .

بالا
مراسم عرفانی

از دیگر جاذبه های شهر سنندج مراسم عرفانی دراویش می باشد كه به صورت هفتگی در برخی تكایای آن اجرا می گردد و گردشگران بسیاری از این مراسم دیدن می نمایند .
در استان كردستان دو فرقه عمده تصوف وجود دارد :

  • طریقه قادریه: پیروان این طریقه مریدان شیخ عبدالقادر گیلانی هستند كه درك حقیقت و وصول به حق را در قیل و قال می دانند و در حالت سماع دف زنان به عالم جذبه می روند و هر بیننده ای ر شیدای خود می كنند .
  • طریقه نقشبندی: موسس این طریقت خواجه بزرگ مولانا بهاءالدین محمد نقشبند بخارایی است و پیروان او وصول به حق را در تفكر و سكوت می دانند .
بالا
صنایع دستی

صنایع دستی ه از جاذبه های مهم سنندج است و انواع قالی و قالیچه ، گلیم ، تخته نرد و شطرنج سنندج شهرت و اعتبار جهانی دارد .

بالا
دریاچه سد قشلاق

در فاصله 20كیلومتری شمال سنندج در مسیر جاده سقز بر روی رودخانه قشلاق سد مخزنی قشلاق احداث شده است . دریاچه پشت این سد 11 كیلومتر طول دارد و وسعتی معادل 934 هكتار را در بر می گیرد . این دریاچه محل مناسبی برای ورزش های آبی می باشد و جزو جاذبه های طبیعی سنندج به شمار می رود .

بالا
قلل مرتفع

به علت كوهستانی بودن منطقه و امنیت حاكم بر آنها هر ساله تعداد بسیاری از كوهنوردان به قلل مشهور و مرتفع سنندج صعود می نمایند .
مهم ترین قلل این شهرستان عبارتند از : آبیدر سلطان سراج الدین ، آوالان در جنوب سنندج شاه نشین در ژاوه رود ، كوه كوچك در جنوب غربی و كوه چرخ لان در جنوب غربی سنندج .

بالا

شهرستان سقز

این شهرستان در شمال غربی سنندج و هم مرز با استان آذربایجان غربی است . ریشه كلمه سقز (ساكز) می باشد كه به قوم سكاها نسبت داده می شود . این شهر یكی از شهرهای باستانی استان است كه در طول تاریخ پیوسته در معرض حملات دولت آشور و روم باستان بوده و بیشتر آثار آن در زیر خاك مدفون می باشد .
مهم ترین جاذبه های این شهرستان به شرح ذیل می باشد :

بالا
بازار قدیمی سقز

این بازار در بخش مركزی شهر قرار دارد .

بالا
قلعه باستانی زیویه

در 55 كیلومتری جنوب شرقی سقز بر روی تپه ای نسبتا مرتفع كه به محیط اطراف اشراف كامل دارد بنا شده و اكنون تنها بخش هایی از آن باقی مانده است . در مورد عظمت و اهمیت تپه زیویه مطالب بسیاری در كتاب ها نوشته شده است . از حفاری های این تپه كه اكثرا در گذشته و به صورت غیر مجاز بوده اشیای زیادی به دست آمده كه یعضی از آنها در موزه های داخلی و بسیاری هم در موزه های خارج هستند . از جمله اشیای به دست آمده قطعات عاج منقوش بوده كه نقوش حیوانی و صحنه شكار اساطیر روی آنها حك شده و از ارزش ویژه ای برخوردار است . از روی چند قطعه از آنها ، نقش برجسته آبیدر سنندج طراحی ، بزرگ نمایی و ساخته شده است . گردنبند طلا و سر عقاب طلائی ا دیگر نمونه های اشیای كشف شده تپه زیویه هستند كه از ارزش زیادی برخوردارند . آثار این تپه مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است .

بالا
دریاچه سد شهید كاظمی

در 60 كیلومتری شمال شهرستان سقز قرار گرفته است . وجود این دریاچه از لحاظ ورزش های آبی و صید ماهی قابل توجه می باشد .

بالا
گروه های موسیقی و رقص كردی

یكی از ویژگی های مهم شهرستان سقز رونق موسیقی است . به طوری كه به نسبت جمعیت و وسعت خود تعداد زیادی گروه موسیقی و رقص كردی را در خود جای داده است كه با توجه به اجرای برنامه های مختلف این شهر یكی از كانون های موسیقی استان كردستان شده است .

بالا

شهرستان مریوان

شهرستان مریوان در غرب استان و شهر مریوان در فاصله 125 كیلومتری شمال غربی سنندج واقع شده است . شهر امروزی مریوان در حدود یك قرن سابقه تاریخی دارد و یكی از شاهزادگان قاجار به نام فرهاد میرزا كه كمی پیش از مشروطیت در این محل حكومت می كرد در مریوان قلعه ای بنا كرد كه به دژ شاهپور مشهور است . شهر مریوان تا سال 1344 رسما دژ شاهپور نامیده می شد . در متون قدیم نیز مریوان را مهروان متشكل از دو واژه مهر و وان به معنی جایگاه مهر نام برده اند . وجود دریاچه زریوار به همراه پوشش جنگلی مناسب و متوسط بارندگی 800 میلی متر در سال این شهر را به یك ناحیه تفریح گاهی تبدیل نموده است . به علت هم مرز بودن این شهرستان با كشور عراق و ایجاد بازار مرزی باشماق بر ارزش گردشگری این شهر افزوده شده و تعداد مسافران آن همه ساله در حال افزایش است .
مهم ترین جاذبه های این شهرستان به شرح ذیل می باشد :

بالا
دریاچه زریوار

این دریاچه مهم ترین جاذبه گردشگری استان است . كه در فاصله 2 كیلومتری غرب مریوان قرار گرفته است . این دریاچه در ارتفاع 1285 متری از سطح دریا واقع شده ، طول آن 5/4 كیلومتر و عرض آن 2 كیلومتر و عمق متوسط دریاچه حدود 3 متر است . نكته قابل توجه در تشكیل این دریاچه وجود چشمه های آب شیرین در كف این دریاچه می باشد ، كه تامین كننده آب این دریاچه می باشد . و هیچ رودخانه ای به این دریاچه وارد نمی شود و به این خاطر زریوار را بزرگترین چشمه آب شیرین جهان عنوان نموده اند . دریاچه زریوار از جهات مختلف توسط جنگل های انبوه احاطه شده و مناظر بسیار زیبا و بذیعی به وجود آمده است . در فصل زمستان به علت شیرینی آب دریاچه و برودت هوا سطح دریاچه یخ می بندد و منظره بسایر زیبایی را به وجود می اورد .

بالا
بازار مرزی باشماق و بازار شهر

وجود اجناس و كالاهای ارزان قیمت خارجی در این بازارها ، در سال های اخیر موجب افزایش گردشگران و مسافران به این شهر شده است .

بالا
تفریح گاه های اطراف

وجود تفریح گاه های طبیعی به علت پوشش جنگلی مناسب یكی از عوامل جذب گردشگر به مریوان می باشد .

بالا
موسیقی و رقص كردی

رقص كردی مریوان به همراه موسیقی خاص خود از جاذبه های دیگر گردشگری فرهنگی این شهرستان محسوب می گردد .

بالا

شهرستان بیجار

مركز این شهرستان یعنی شهر بیجار در فاصله 140كیلومتری شمال شرقی سنندج و در مسیر راه سنندج به زنجان قرار گرفته است . در وجه تسمیه این شهر عده ای معتقدند كه بیجار از واژه بیدزار یعنی محلی كه درختان بید فراوان دارد ، گرفته شده است . این شهر به علت ارتفاع بسیار از سطح دریا به بام ایران نیز شهرت یافته است . فرش ها و گلیم های این منطقه بسیار معروف می باشند .
مهم ترین جاذبه های این شهرستان به شرح ذیل می باشد :

بالا
قلعه باستانی قمچقای

بقایای این قلعه در 45 كیلومتری بیجار قرار دارد . بنای این قلعه به سده های 8 و 9 قبل از میلاد می رسد . اطراف قلعه را دره های ژرف در بر گرفته كه یك سوی آن مسلط به دره ای به نام دره شاهان است . این قلعه ظاهرا تا دوره های ساسانی و اسلامی نیز مورد استفاده قرار می گرفت .

بالا
بازار سر پوشیده بیجار

این بازار در مركز شهر بیجار قرار دارد و تیمچه مشهور به آن به نام حاج شهباز از اثر های زیبای معماری اسلامی استان است .

بالا
منطقه حفاظت شده بیجار

در شمال شرقی استان قرار گرفته و حدود 23 هزار هكتار است . گونه های كم نظیری از حیوانات در این منطقه وجود دارند . این منطقه در برنامه ریزی تورها اكوتوریست جایگاه ویژه ای داشته و می توان با برنامه ریزی و فراهم ساختن امكانات ، توریست های علاقه مند را به این منطقه هدایت نمود .

بالا
صنایع دستی

فرش و گلیم بیجار یكی از منابع درآمد جمعیت كثیری از مردم این شهرستان می باشد ، كه به علت كیفیت خوب فرش و گلیم بیجار و نقوش زیبای آن اكثر مسافران از این بافته سنتی خرید می نمایند .

بالا

شهرستان بانه

شهر بانه در شمال غربی استان و هم جوار با مرز عراق و در فاصله 262 كیلومتری شهر سنندج قرار دارد . ریشه كلمه بانه از كلمه كردی بان به معنای بلندی و ارتفاع می باشد . بانه یكی از شهرهای زیبای استان است كه كوه آربابا به همراه جنگل های اطراف ، زیبائی خاصی به شهر بخشیده است . امروز وجود پاساژ و مراكز خرید جدید كالا و اجناس خارجی به علت هم جواری با مرز ، این شهر را تبدیل به یكی از شهرهای پر مسافر نموده است . به طوری كه بیشتر مسافران با انگیزه خرید كالا و دیدن مناظر كوهستانی اطراف به این شهر مسافرت می نمایند . با توجه به مهمان نوازی مردم كردستان ، مردم بانه بیش از همه دارای این خصوصیت خوب می باشند .
مهم ترین جاذبه های گردشگری شهرستان بانه عبارتند از :

  • پارك دوكانان و پیر مراد در دامنه كوه آربابا
  • مراكز خرید شهری
  • دریاچه سد بانه: پس از پشت سر گذاشتن تونل گردنه خان منظره زیبای آْن نمایان است . با توجه به اینكه مدت زیادی از بهره برداری سد نمی گذرد هنوز امكانات سیاحتی و تفریحی در كنار آن ایجاد نشده است ولی در آینده با فراهم ساختن امكانات می تواند از نقاط مهم در جذب گردشگر باشد .
  • غار شوی: این غار در 12 كیلومتری بانه در نزدیكی روستائی به همین نام قرار دارد هنوز كارهای تسهیلی در جهت بازدید از غار برای عموم انجام نشده است و جهت بازدید از غار باید از وسایل و تجهیزات استفاده كرد .
  • تفریح گاه سورین: این تفریحگاه در 10 كیلومتری جنوب شرقی شهر بانه قرار دارد و پوشش جنگلی و چشم انداز طبیعی آن در فصل بهار و حتی تابستان نیز بسیار مورد توجه قرار می گیرد .
بالا

شهرستان قروه

شهر قروه ، مركز این شهرستان ، در فاصله 87 كیلومتری شمال شرقی سنندج و در مسیر همدن - سنندج قرار دارد و از شمال به شهرستان بیجار ، از شرق به شهرستان همدان ، از جنوب به شهرستان سنقر و از غرب به شهرستان سنندج محدود است .
عوامل موثر در پیدایش این شهر ، چشمه جوشان در شمال آن ، رودهای متعدد و دشت حاصل خیزی است كه تا قرن ها موجب حیات آن به صورت آبادی كوچكی بود . بعدها قرار گرفتن در مسیر راه ارتباطی شرق به غرب ، سبب توسعه آن آبادی شد .
مهم ترین جاذبه های گردشگری شهرستان قروه عبارتند از :
پل فرهاد ، مقبره شیدای نازار ، بقعه باباگرگر ، حمام قصلان ، آثار صخره ای فرهاد تاش ، چشمه وینسار و باباگرگر .

بالا

شهرستان كامیاران

كامیاران از شهرستان های تازه تاسیس استان كردستان است و مركز آن شهرستان كامیاران ، در فاصله 65 كیلومتری جنوب شهر سنندج واقع است . موقعیت مناسب شهر كه در مسیر جاده كاروانی قدیمی شمال غرب به سمت جنوب غربی است ، موجب رونق و توسعه شهر كامیاران شده است .
بخش شرقی و شمال شرقی كامیاران كوهستانی است و دره های زیبا و خوش اب و هوایی دارد و در بخش جنوبی به كرمانشاه متصل است .
مهم ترین جاذبه های گردشگری شهرستان كامیاران عبارتند از :
بقعه پیر عكاشه ،مقبره شیخ عباس كومایین ، روستا و قلعه پالنگان و نقش برجسته اورامان كه در دوره آشوریان ساخته شده است از جاذبه های این شهرستان هستند .

بالا
پالنگان

«پالنگان» یكی از روستاهای دهستان «ژاورود» از توابع شهرستان كامیاران است و در 47 كیلومتری شمال غرب این شهر قرار دارد . روستا در دامنه كوه و در دو طرف دره قرار گرفته و خانه های آن با سنگ و عموما به حالت پلكانی ساخته شده و پشت بام منزل پایین حیاط منزل بالا است .
این روستا علاوه بر داشتن معماری زیبا ، دارای چشمه ها ، آبشارها و طبیعتی سرشار از زیبایی منحصر به فرد در استان كردستان است و در كنار رودخانه ای قرار گرفته كه به رودخانه سیروان می پیوندد .
این ناحیه یكی از مراكز مهم كردستان از دوره سلجوقی به بعد بود و بقایای قلعه پلنگان كه مجاور روستا و در بالای كوه قرار گرفته موید این امر است .

بالا

شهرستان دیواندره

در فاصله 100 كیلومتری شمال سنندج شهر دیواندره مركز این شهرستان قرار گرفته است . دیواندره از شهرستان های جدید التاسیس استان می باشد .
مهم ترین جاذبه های گردشگری شهرستان دیواندره عبارتند از :

بالا
غار باستانی كرفتو

این غار در فاصله 60 كیلومتری از شمال دیواندره و در نزدیكی روستای یوزش باش كندی قرار دارد و از پر جاذبه ترین مكان های توریستی استان می باشد . غار كرفتو از غارهای طبیعی و آهكی است كه در ادوار مختلف جهت استفاده و سكونت تغییر حالت داده شده و مهمترین ویژگی غار معماری صخره ای آن است كه در چهار طبقه در دل كوه حفر شده است . كتیبه ای یونانی بر سر در یكی از اتاق های طبقه سوم وجود دارد كه از این غار به عنوان معبد هراكلس نام برده است . در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاق ها و راهروهای عبوری ، سعی شده تا اتاق ها با هم مرتبط باشند و نور گیرهایی به سمت بیرون تعبیه شده و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاق ها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات ، انسان و گیاه حجاری شده است .

بالا
منطقه سارال

مناطق اكوتوریستی استان است كه در غرب دیواندره واقع شده است .

بالا
منطقه چهل چشمه

در شمال غربی دیواندره كوه های چهلل چشمه قرار دارد و هر ساله جمعیت زیادی از گردشگران و كوهنوردان از این منطقه دیدن می نمایند .

بالا

شهرستان سروآباد

سروآباد از مناطقی است كه اخیرا تبدیل به شهرستان شده است . این شهربر سر راه سنندج به مریوان و در 95 كیلومتری شرق سنندج قرار دارد سروآباد دارای ویژگی های طبیعی جذابی است و روستاهای این شهرستان از بكرترین نواحی استان می باشند و زیباترین جلوه های طبیعی منطقه را به خصوص در فصل بهار در این نواحی می توان مشاهده كرد .
مهم ترین جاذبه این شهرستان مناطق روستایی و طبیعت زیبای آنها است ، نمونه بارز آن اورامان تخت می باشد .

بالا
اورامان

اورامان منطقه ای وسیع است بین شهرهای مریوان ، سروآباد ، كامیاران و پاوه (در استان كرمانشاه) ، این منطقه یكی از مناطق بسیار زیبای كشور است و دارای كوهستان هایی با پوشش جنگلی است . رودخانه بزرگ سیروان از این منطقه و دره اورامان عبور می كند . واژه «اورامان» یا «هورامان» از دو بخش «هورا» به معنی اهورا و «مان» به معنی خانه ، جایگاه و سرزمین تشكیل شده است . بنابراین اورامان به معنی سرزمین اهورایی و جایگاه اهورا مزدا است . «هور» در اوستا به معنی خورشید آمده و هورامان جایگاه خورشید نیز معنی می دهد .

بالا
روستای اورامان تخت

این روستا مركز دهستان اورامانات است و در جنوب غربی شهر سروآباد قرار دارد . خانه های روستا به طور كلی از سنگ و اغلب به صورت خشكه چین (بدون استفاده از ملات) و به شیوه پلكانی ساخته شده است . این روستا در بین اهالی روستاهای منطقه به شهر اورامان معروف است و به اعتقاد آنان این روستا زمانی شهری بزرگ بوده و مركزیتی خاص داشته است و به همین دلیل از آن به عنوان تخت یا مركز (حكومت) ناحیه اورامان یاد می كنند . وضعیت خاص روستا از نظر معماری و همچنین مراسم خاص (مراسم سالانه پیرشالیار) و وجود مقبره و مسجد پیر شالیار و به ویژه جمعیت و تعداد سكنه قابل توجه آن نشانگر اهمیت آن در گذشته است .

بالا

هتل های استان كردستان

نام هتلتلفنآدرس
هتل شادی 6625112- 6660045 سنندج : بلوار پاسدارن روبروی دانشگاه علوم پزشكی
مهمانسرای جهانگردی سنندج 6623525 سنندج : خیابان پاسداران انتهای بلوار
مهمانسرای فرهنگیان 3 – 6620072 سنندج : خیابان پاسداران انتهای بلوار
هتل هدایت 2266574 سنندج : خیابان فردوسی جنب مسجد والی
هتل جبار 3236584 سنندج : ضلع جنوبی میدان انقلاب
هتل آبیدر 3241645 سنندج : خیابان فردوسی نرسیده به سینما بهمن
هتل سقز 3243692 سقز : روبروی اداره راه و ترابری
هتل قصر نور 3242693 سقز : بلوار 7 تیر روبروی ترمینال
هتل سامان 4225454 بانه : بلوار سردشت
ستاره طلایی 4225227 بانه : میدان جهاد روبروی بازار كفش فروش ه
مهمانسرای جهانگردی مریوان 2122626 مریوان : جنب دریاچه زریوار
بالا